नेकपाले निर्वाचन उम्मेदवार छनोटमा कडा मापदण्ड लागू गर्‍यो

काठमान्डु । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ले आगामी माघ ११ मा हुने राष्ट्रिय सभा र फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोटमा नयाँ तथा कडा मापदण्ड लागू गरेको छ । पार्टीले जारी गरेको आन्तरिक परिपत्रमार्फत कानूनी, आर्थिक, सामाजिक र वैचारिक रूपमा स्वच्छ उम्मेदवार मात्रै अघि सारिने स्पष्ट पारेको हो ।

उमेर र कानुनी योग्यता अनिवार्य
परिपत्रअनुसार प्रतिनिधि सभाका उम्मेदवारले २५ वर्ष र राष्ट्रिय सभाका उम्मेदवारले ३५ वर्ष उमेर पूरा गरेको नेपाली नागरिक हुनुपर्नेछ । साथै मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता भएको र संविधान तथा प्रचलित कानुनले अयोग्य नठहर्याएको व्यक्ति मात्रै उम्मेदवार बन्न सक्नेछन् ।

बहालवाला राष्ट्रिय सभा, प्रदेश सभा तथा स्थानीय तहका पदाधिकारीलाई यसपटक उम्मेदवारी प्रक्रियाबाटै वञ्चित गरिएको छ ।

आर्थिक पारदर्शितामा कडाइ
पार्टीले आर्थिक स्वच्छतालाई प्रमुख मापदण्ड बनाएको छ । भ्रष्टाचार मुद्दामा अदालतबाट दोषी ठहरिएका, कर–राजश्व अद्यावधिक नगरेका, कालोसूचीमा परेका तथा सम्पत्ति र आयस्रोत खुलाउन तयार नभएका व्यक्ति उम्मेदवार बन्न पाउने छैनन् ।

पार्टीको आर्थिक अनुशासन उल्लंघन गर्नेहरू पनि स्वतः अयोग्य हुने परिपत्रमा उल्लेख छ ।

सामाजिक आचरणमा शून्य सहनशीलता
सामाजिक आचरणमा पनि नेकपाले कडा नीति लिएको छ । जातीय वा लैंगिक भेदभाव, घरेलु हिंसा, यौन दुर्व्यवहार, मानव बेचबिखन जस्ता अपराधमा दोषी ठहरिएका व्यक्ति पार्टीको उम्मेदवार बन्न पाउने छैनन् ।

राजनीतिक प्रतिबद्धता र लोकप्रियता आवश्यक
उम्मेदवारले पार्टीको नीति तथा कार्यक्रमप्रति पूर्ण प्रतिबद्धता जनाउनुपर्नेछ । आन्दोलनमा निरन्तर योगदान, सामाजिक प्रतिष्ठा र जनतामाझ स्वीकार्यता पनि अनिवार्य मापदण्डका रूपमा तोकिएका छन् ।

सिफारिस प्रक्रियामा युवा र महिलालाई प्राथमिकता
प्रत्यक्षतर्फ प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रबाट कम्तीमा एक युवा र एक महिला समेट्दै बढीमा पाँच जना उम्मेदवार सिफारिस गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । जित्ने सम्भावना भएका लोकप्रिय र सक्षम व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिन मातहतका कमिटीलाई निर्देशन दिइएको छ ।

समानुपातिकतर्फ समावेशीतामा जोड
समानुपातिक प्रणालीअन्तर्गत महिला, दलित, जनजाति, मधेसी लगायतका क्लस्टर अनिवार्य समेट्नुपर्नेछ । साथै शहीद तथा बेपत्ता परिवार, द्वन्द्वपीडित र विपन्न वर्गलाई विशेष प्राथमिकता दिन निर्देशन दिइएको छ ।

एकै परिवारबाट एकभन्दा बढी व्यक्तिलाई उम्मेदवार सिफारिस गर्न पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।

राष्ट्रिय सभाका लागि प्रदेशगत सिफारिस
राष्ट्रिय सभा निर्वाचनका लागि प्रदेश स्तरबाट प्रत्येक क्लस्टरका लागि बढीमा पाँच–पाँच जना उम्मेदवार सिफारिस गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ ।

स्वच्छ र जनमुखी उम्मेदवार उतार्ने प्रतिबद्धता
पार्टी नेतृत्वले मापदण्ड कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्दै स्वच्छ, सक्षम र जनमुखी उम्मेदवार मात्रै मैदानमा उतार्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । परिपत्र सबै तहका कमिटीसम्म पुगिसकेको नेकपाले जनाएको छ ।

यस कदमले आगामी निर्वाचनमा पार्टीको छवि थप सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीले जारी गरेको आन्तरिक सर्कुलर:

१. उम्मेदवारको योग्यता र मापदण्ड

आगामी माघ ११ मा हुने राष्ट्रिय सभाको निर्वाचन तथा फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा पार्टीले उठाउने उम्मेदवारहरूको योग्यता र मापदण्ड निम्नानुसार हुनुपर्नेछ ।

क. आधारभूत कानुनी योग्यता · प्रतिनिधि सभा उम्मेदवारको लागि २५ वर्ष र राष्ट्रिय सभाको उम्मेदवारको लागि ३५ वर्ष उमेर पूरा भएको नेपाली नागरिक हुनुपर्ने ।

-मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता भएको हुनुपर्ने ।

-संविधान र कानुनले अयोग्य मान्ने हुन नहुने ।

-राष्ट्रिय सभा, प्रदेश सभा, स्थानीय तहका पदमा वहालवाला हुन नहुने ।

ख. आर्थिक स्वच्छता र पारदर्शिता

-अदालतले भ्रष्टाचारमा दोषी ठहर गरी सजाय तोकेको हुन नहुने ।

-कर, राजस्व र सम्पत्तिको स्रोत पारदर्शी हुनुपर्ने ।

-कुनै पनि प्रकारको कालोसूचीमा नरहेको हुनुपर्ने ।

-सम्पत्ति र आय स्रोतको घोषणा गर्न तयार हुनुपर्ने ।

-कुनै कारोबारमा संलग्न भए कर/राजस्वमा अद्यावधिक भएको हुनुपर्ने ।

-निर्वाचन आयोगले तोकेअनुसार स्वघोषणा गर्न तयार हुनुपर्ने ।

-पार्टीको आर्थिक अनुशासन पालना गरेको हुनुपर्ने ।

ग. सामाजिक आचरण र व्यवहार

-सामाजिक आचरण र व्यवहार असल एवम् स्वच्छ हुनुपर्ने ।

-जातीय, लैंगिक, धार्मिक, भाषिक वा कुनै सामाजिक भेदभावसम्बन्धी अपराधमा दोषी ठहर भएको हुन नहुने ।

-घरेलु हिंसा, बालश्रम, मानव बेचबिखन, यौन उत्पीडनजस्ता नैतिक पतन देखिने मुद्दामा दोषी ठहर भएको हुन नहुने ।

घ. राजनीतिक तथा वैचारिक प्रतिबद्धता

-राजनीतिक तथा वैचारिक रूपमा स्पष्ट र प्रतिवबद्ध हुनुपर्ने ।

-पार्टीको नीति तथा कार्यक्रमप्रति प्रतिबद्ध हुनुपर्ने ।

-आन्दोलनमा निरन्तरता र योगदान गरेको हुनुपर्ने ।

-सामाजिक रूपमा प्रतिष्ठित हुनुपर्ने ।

-जनतामा लोकप्रिय हुनुपर्ने ।

२. उम्मेदवारको सिफारिस

क. उम्मेदवारहरू सिफारिस गर्दा माथि उल्लेख गरिएका योग्यता र मापदण्डको साथै निम्न विषयमा ध्यान दिनुपर्ने छ ।

-विषयगत अध्ययन, अनुभव र विज्ञता हुनुपर्ने ।

-नीति निर्माण र कार्यान्वयन क्षमता हुनुपर्ने ।

-सार्वजनिक संवाद कला हुनुपर्ने ।

-राजनीतिक, सांगठनिक अनुभव हुनुपर्ने ।

-विभिन्न संघर्षमा योगदान तथा अनुभव हुनुपर्ने ।

३. सिफारिस गर्ने सङ्ख्या प्रत्यक्ष, समानुपातिक र राष्ट्रिय सभाका उम्मेदवारको सिफारिस निम्नानुसारको सङ्ख्यामा गर्नुपर्ने छ ।

क. प्रत्यक्षतर्फ

-हरेक निर्वाचन क्षेत्रबाट कम्तीमा एकजना जेनजी युवा र एक महिलासहित बढीमा ५ जना सिफारिस गर्ने ।

-सिफारिस भएको उम्मेदवार यसअघि निर्वाचित जनप्रतिनिधि भए नभएको खुलाउने ।

-सिफारिस गर्दा लोकप्रिय र जित्ने उम्मेदवारलाई प्राथमिकतामा राख्ने ।

ख. समानुपातिकतर्फ

-एक मात्र निर्वाचन क्षेत्र भएको जिल्लाबाट कम्तीमा २ महिलासहित ४ जना सिफारिस गर्ने ।

-एकभन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्र भएका जिल्लाबाट प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रबाट थप २ जना ।

-सम्पर्क समन्वय प्रदेशले २ महिला २ पुरुष गरी ४ जना सिफारिस गर्ने ।

-उपत्यका विशेष प्रदेशले २ महिला २ पुरुष गरी ४ जना सिफारिस गर्ने ।

-प्रवास प्रदेशले २ महिला २ पुरूष गरी ४ जना सिफारिस गर्ने ।

-जनवर्गीय संगठन र मोर्चाको केन्द्रीय समितिले २ महिला २ पुरुष गरी ४ जना सिफारिस गर्ने ।

-संविधान तथा प्रचलित कानुनले तोकेबमोजिम महिला, दलित, जनजाति, मधेसी, थारू, मुस्लिम, अपांगता, पिछडिएको क्षेत्र, अल्पसंख्यक आदि क्लस्टरलाई ध्यान दिँदै सिफारिस गर्ने ।

-सहिदका परिवार, बेपत्ताका परिवार, द्वन्द्वपीडित, घाइते, अपांगता भएका तथा आर्थिक रूपले विपन्न वर्गलाई प्राथमिकतापूर्वक सिफारिस गर्ने ।

-एकै परिवारका एकभन्दा बढी व्यक्तिलाई सिफारिस नगर्ने ।

ग. राष्ट्रिय सभातर्फ

-राष्ट्रिय सभाको उम्मेदवारको सिफारिस प्रदेश र प्रतिनिधि सभाको समानुपातिक र प्रत्यक्षको सिफारिस जिल्ला तहबाट गर्ने ।

-राष्ट्रिय सभाका लागि प्रदेशले यसपटक निर्वाचन हुने प्रत्येक क्लस्टरबाट बढीमा ५/५ जना सिफारिस गर्ने ।