रोपाइँको प्रगति ७२ प्रतिशत, गत वर्षभन्दा १२ प्रतिशतले कम

काठमाडौं । देशभर अहिले सम्म करिब ७२ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १२ प्रतिशतले कम हो । कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयका अनुसार देशभर हालसम्म करिब १० लाख हेक्टर क्षेत्रमा रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको छ ।

नेपालमा कुल १४ लाख हेक्टर खेतियोग्य जमिनमा धान रोपाइँ हुने प्रक्षेपण गरिएको छ । मन्त्रालयका सूचना अधिकारी महानन्द जोशीका अनुसार साउनको अन्तिमसम्म यदि मौसम अनुकूल रह्यो भने कुल रोपाइँ ९८ प्रतिशतसम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ ।

प्रदेशगत विवरण
सबैभन्दा अगाडि सुदूरपश्चिम प्रदेश देखिएको छ जहाँ ९७ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ । यहाँ १ लाख ७१ हजार हेक्टरमा धान रोपिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
कर्णाली र लुम्बिनी प्रदेशमा समान रूपमा ८८ प्रतिशत रोपाइँ भएको छ भने बागमती प्रदेशमा ८७ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ । बागमतीमा हालसम्म १ लाख ५ हजार हेक्टरमा रोपाइँ सकिएको छ ।

रोपाइँमा सुस्तता किन?
मन्त्रालयका अनुसार मौसमी प्रतिकूलता, अनावृष्टि, अतिवृष्टि र दैवी प्रकोपका कारण केही क्षेत्रमा रोपाइँ ढिलो भएको हो । तथापि, अझै पनि देशका थुप्रै भागमा रोपाइँ कार्य जारी रहेको मन्त्रालयको भनाइ छ ।

धान उत्पादन र जीडीपी
पछिल्लो आर्थिक वर्ष (२०८०÷८१) मा नेपालमा ५७ लाख २४ हजार मेट्रिकटन धान उत्पादन भएको थियो । उत्पादनमा १० प्रतिशतको घटबढ हुँदा देशको कूल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) मा पनि १ प्रतिशतसम्म असर पर्ने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

सूचना अधिकारी जोशीका अनुसार, यो वर्ष करिब ६० लाख मेट्रिकटन धान उत्पादन हुने अनुमान गरिएको छ । सोहीअनुसार करिब ३५ लाख मेट्रिकटन चामल उत्पादन हुने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

उनले थपे, ‘तराई क्षेत्रलाई धान उत्पादनका लागि सबैभन्दा उपयुक्त मानिन्छ, जसको योगदान कुल उत्पादनको ७० प्रतिशत जति हुन्छ, बाँकी ३० प्रतिशत पहाडी क्षेत्रबाट आउँछ ।’

उन्नत बीउबिजन, प्रविधिको प्रयोग र कृषकहरूमा बढ्दो ज्ञानले आगामी दिनमा उत्पादन वृद्धि हुने मन्त्रालयको अपेक्षा छ ।