छाउगोठमै सर्पले डसेर युवतीको ज्यान गएपछि कृष्णपुर नगरपालिकाको निर्देशनस् १५ दिनभित्र छाउपडी गोठ भत्काउन आदेश

कञ्चनपुर । कञ्चनपुरको कृष्णपुर नगरपालिकाले आफ्नो क्षेत्रभित्र रहेका सबै छाउगोठ १५ दिनभित्र भत्काउन निर्देशन दिएको छ ।

यो कदम वडा नम्बर १ निगालीकी २८ वर्षीया कमला दमाईको मृत्युपछि आएको हो । महिनावारीको समयमा छाउगोठमा बसिरहेकी कमलालाई सर्पले डसेपछि शनिबार निधन भएको थियो ।

नगरपालिकाले वडा कार्यालयहरूलाई औपचारिक रूपमा निर्देशन दिँदै भनेको छ, ‘छाउपडी प्रथाले कसैको ज्यान जानु स्वीकार्य छैन । अबको १५ दिनभित्र सबै छाउगोठ हटाउनुपर्छ, नत्र कानूनी कारबाही हुनेछ ।’

निर्देशनमा उल्लंघन गरेमा सम्बन्धित व्यक्तिमाथि १० हजार रुपैयाँ जरिवाना र कानूनी प्रक्रिया अघि बढाइने चेतावनी पनि दिइएको छ ।

नेपालको सुदूरपश्चिममा महिनावारीका समयमा महिलाहरूलाई घरबाट टाढा अलग्गै गोठमा बस्न बाध्य पार्ने प्रथा अझै पनि व्याप्त छ । यस्ता गोठहरू प्रायः असुरक्षित, अन्धकारमय र जनावर तथा सर्पहरूको जोखिमपूर्ण वातावरणमा हुने गर्छन् ।

नेपालको ‘मुलुकी अपराध संहिता २०७४’ अनुसार, रजस्वला र सुत्केरी महिलालाई छाउगोठमा राख्ने वा त्यस्तो अपमानजनक व्यवहार गराउने कार्य गैरकानुनी हो । संहिताको दफा १६८ अनुसार, यस्ता कार्यमा संलग्न पाइए तीन महिनासम्म कैद वा ३ हजार रुपैयाँसम्म जरिवानाको सजाय हुन सक्छ ।

कमला दमाईको ज्यान गएको घटनाले फेरि एकपटक छाउपडी प्रथाको घातक असर उजागर गरिदिएको छ । अब प्रश्न उठिरहेको छ— के यसपटक छाउपडी अन्त्यका लागि गरिएका प्रतिबद्धता कार्यान्वयनमा आउनेछन् त ?