घिसिङको चेतावनीपछि कमला पुल निर्माण तीब्र गतिमा

काठमान्डु । हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत सिराहा र धनुषा जिल्लाको सिमानामा पर्ने कमला नदीमा निर्माणाधीन बहुचर्चित कमला पुल को बाँकी काम तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ । ठेक्का सम्झौता भएको करिब १४ वर्ष बितिसक्दा पनि निर्माण पूरा हुन नसकेको यो पुल अन्ततः अन्तिम चरणमा पुगेको हो ।

निर्माण व्यवसायीले आगामी चैतभित्र पुल निर्माण सम्पन्न गरी यातायात सञ्चालन गर्ने कार्यतालिका बनाउँदै काम थालेका छन् । लामो समयदेखि अलपत्र रहेको पुल निर्माणले अब गति लिँदा स्थानीयवासीमा आशा जागेको छ ।

४६९ मिटर लामो पुल, डिजाइनदेखि निर्माणसम्म एउटै मोडल
निर्माण व्यवसायीले नै पुलको डिजाइन गरी निर्माण गर्ने मोडलमा ठेक्का सम्झौता भएको कमला पुलको कुल लम्बाइ ४६९ मिटर रहेको छ । तराई–मधेसको ‘लाइफ लाइन’ मानिने हुलाकी राजमार्गमा पर्ने यो पुल निर्माण नहुँदा यस क्षेत्रको आवागमन वर्षौंदेखि प्रभावित हुँदै आएको छ ।

मन्त्री घिसिङको स्थलगत अनुगमन र कडा निर्देशन
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात तथा सहरी विकासमन्त्री कुलमान घिसिङ ले गत ५ मंसिरमा पुलको स्थलगत अनुगमन गर्दै निर्माण तथा पुनःस्थापनाको काम तत्काल अघि बढाउन निर्देशन दिएका थिए ।

उनले पुल निर्माणको नियमित अनुगमन गर्ने र काम सन्तोषजनक नभए ठेक्का तोड्ने चेतावनी समेत दिएका थिए । साथै, हाल नदी बगिरहेको स्थानमा ह्युम पाइप राखेर अस्थायी आवतजावतको व्यवस्था गर्न निर्देशन दिइएको थियो ।

अस्थायी आवतजावतको तयारी
मन्त्रीको निर्देशनअनुसार ठेक्का व्यवस्थापन भई ह्युम पाइप राख्ने काम पनि भइरहेको छ । पुल नबन्दा स्थानीय नागरिकले ठूलो सास्ती खेप्दै आएका छन् । सवारीसाधन लामो रुट प्रयोग गर्न बाध्य छन् भने कमला नदी वारपार गर्न जोखिमपूर्ण यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था छ ।

२०७८ को बाढीले पुर्‍याएको क्षति
१७ असार २०७८ मा कमला नदीमा आएको बाढीले पुलका दुईवटा जग भासिनुका साथै चारवटा स्लावमा क्षति पुगेको थियो । प्राविधिक अध्ययनअनुसार सिराहातर्फ (पूर्व) का दुईवटा स्लाव हटाइएका छन् भने धनुषातर्फ ९पश्चिम० का दुईवटा स्लाव हटाउन नपर्ने निष्कर्ष निकालिएको छ ।

भासिएको जगलाई थप मजबुत बनाउँदै स्लाव लिफ्टिङको काम सुरु गर्ने तयारी भइरहेको छ । यसका लागि सम्बन्धित विज्ञ प्राविधिकहरूले स्थल भ्रमण तथा निरीक्षण गरी कार्ययोजना तयार गरिरहेका छन् ।

सिराहातर्फ संरचनागत काम सम्पन्न
पुलको पूर्वतर्फ (सिराहा) सब–स्ट्रक्चरको काम पूरा भइसकेको छ । सिराहातर्फका दुई स्लाव हटाइएका स्थानमा एउटा जग भासिएकाले त्यस स्थानमा दुईवटा नयाँ जग राखी सब–स्ट्रक्चर सम्पन्न गरिएको छ ।

अब पुलमा प्लेट गडर जडान गर्न बाँकी रहेको छ । उक्त प्लेट गडर निर्माणको काम हाल चितवनमा भइरहेको र तयार भएपछि पुलमा ल्याएर जडान गरिने बताइएको छ ।

नदी नियन्त्रण र पहुँच सडक अझै अलपत्र
ठेक्काअन्तर्गत रहेका नदी नियन्त्रण तथा पहुँच सडक निर्माणको काम भने अझै सुरु हुन सकेको छैन । गत असोजमा कमला नदीमा आएको बाढीपछि नदीको धार परिवर्तन भएकाले डिजाइनसम्बन्धी विषयमा छलफल भइरहेको र डिजाइनको टुंगो लागेपछि मात्रै निर्माण सुरु हुने जनाइएको छ ।

२४ करोडभन्दा बढीको ठेक्का, सातपटक म्याद थप
कमला पुल निर्माणका लागि २०६८ जेठमा २४ करोड ९१ लाख रुपैयाँ (भ्याटसहित) मा पप्पु लुम्बिनी जेभीसँग ठेक्का सम्झौता गरिएको थियो । प्रारम्भिक सम्झौताअनुसार पुल २०७१ मंसिरमा सम्पन्न हुनुपर्ने थियो ।

तर समयमै निर्माण हुन नसक्दा सातपटक म्याद थप भइसकेको छ । पछिल्लो पटक थपिएको म्याद गत असारमा सकिएको थियो । हाल निर्माण व्यवसायीले आगामी असारसम्म म्याद थपको प्रस्ताव पेस गरेको छ र म्याद थपको प्रक्रिया जारी छ ।

हाल बाँकी काम लुम्बिनी पक्षले गरिरहेको छ भने अहिलेसम्म २० करोड ४३ लाख रुपैयाँ (भ्याटसहित) भुक्तानी भइसकेको छ ।