नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा, पहिलो चरणमा अत्यावश्यक सवारीलाई मात्रै अनुमति

काठमाडौं । नेपालकै बहुप्रतीक्षित नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग सोमबारदेखि औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको छ । पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्साल, नेपालका लागि जापानी राजदूत मायदा तोरु तथा जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका) का अध्यक्ष डा. तानाका अकिहिकोले संयुक्त रूपमा सुरुङमार्ग उद्घाटन गरेका हुन् ।

सुरुङमार्ग सञ्चालनको प्रारम्भिक चरणमा एम्बुलेन्स, सुरक्षा निकायका सवारी तथा अन्य अत्यावश्यक सेवामा प्रयोग हुने सवारीसाधनलाई मात्रै आवतजावतको अनुमति दिइएको छ । आयोजनाका उपनिर्देशक सञ्जय पन्थीका अनुसार केही दिन सञ्चालन प्रणाली, सुरक्षा व्यवस्था र ट्राफिक व्यवस्थापनको परीक्षण गरिनेछ । परीक्षण सफल भएपछि सबै प्रकारका योग्य सवारीसाधनलाई सञ्चालनको अनुमति प्रदान गरिनेछ ।

परीक्षण अवधिभर सुरुङमार्ग प्रयोग गर्ने सवारीसाधनबाट कुनै पनि शुल्क नलिइने जनाइएको छ । नियमित सञ्चालन सुरु भएपछि भने तोकिएको दरअनुसार विद्युतीय प्रणालीमार्फत शुल्क संकलन गरिनेछ ।

सडक विभागले सार्वजनिक गरेको शुल्कअनुसार कार तथा भ्यानले काठमाडौं प्रवेश गर्दा ६५ रुपैयाँ र बाहिरिँदा ६० रुपैयाँ तिर्नुपर्नेछ । मिनीबस, ट्रक र टिपरले काठमाडौं आउँदा ११५ रुपैयाँ तथा बाहिरिँदा ८० रुपैयाँ शुल्क लाग्नेछ । ठूला बस र ट्रकका लागि काठमाडौं प्रवेश शुल्क २६० रुपैयाँ तथा बाहिरिने शुल्क २०० रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ ।

सुरुङमार्गमा पैदलयात्री, मोटरसाइकल, स्कुटर, तीनपाङ्ग्रे सवारीसाधन तथा पेट्रोल, डिजेल, ग्यासजस्ता प्रज्ज्वलनशील वा विस्फोटक पदार्थ बोकेका सवारीलाई प्रवेश निषेध गरिएको छ । यस्तो व्यवस्था सुरुङभित्रको सुरक्षा जोखिमलाई न्यून गर्न गरिएको आयोजनाले जनाएको छ ।

कुल दुई हजार ६ सय ८८ मिटर लम्बाइ रहेको यस आयोजनामा मुख्य सुरुङसँगै उद्धारका लागि छुट्टै सुरुङ निर्माण गरिएको छ । मुख्य सुरुङबाट सवारीसाधन सञ्चालन हुनेछ भने आकस्मिक अवस्था वा उद्धार कार्यका लागि दोस्रो सुरुङ प्रयोग गरिनेछ । जापानको हाज्मा एन्डो कर्पोरेसनले निर्माण गरेको यस सुरुङमार्गमा अत्याधुनिक सुरक्षा प्रणाली जडान गरिएको छ ।

आयोजनाका परामर्शदाता संस्था निप्पन कोइका इन्जिनियर रमेशप्रसाद कोइरालाका अनुसार सुरुङभित्र सिसिटिभी निगरानी, दमकल सेवा, आकस्मिक उद्धार प्रणाली, सञ्चार सुविधा, भेन्टिलेसन तथा अक्सिजन आपूर्ति प्रणाली जडान गरिएको छ । सुरुङभित्र कुनै आकस्मिक अवस्था उत्पन्न भए तत्काल उद्धार गर्न आवश्यक सम्पूर्ण संयन्त्र तयारी अवस्थामा राखिएको छ ।

काठमाडौंको चन्द्रागिरी नगरपालिका–१ दहचोक टोटीपाखाबाट सुरु हुने सुरुङमार्ग धादिङको धुनिबेँसी नगरपालिका–स्थित सिस्नेखोलामा पुगेर जोडिन्छ । यसले हालको नागढुङ्गा सडकखण्डमा हुने लामो जाम, तीव्र उकालो र घुमाउरो सडकको विकल्प प्रदान गर्दै यात्राको समय करिब एक घण्टासम्म बचत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । यससँगै इन्धन खपत घट्ने र ढुवानी लागतमा समेत कमी आउने विश्वास गरिएको छ ।

सुरुङमार्ग निर्माणमा जापान सरकारको करिब २१ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सहुलियतपूर्ण ऋण र नेपाल सरकारको करिब ६ अर्ब रुपैयाँ लगानी रहेको छ । सुरुमा ४२ महिनाभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको भए पनि कोरोना महामारी, प्राविधिक चुनौती तथा अन्य कारणले आयोजना सम्पन्न हुन अपेक्षाभन्दा बढी समय लागेको थियो ।

यस आयोजनाको शिलान्यास तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गरेका थिए भने मुख्य सुरुङको ‘ब्रेकथ्रु’ तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को उपस्थितिमा सम्पन्न भएको थियो । अब सुरुङमार्ग पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं भित्रिने र बाहिरिने यात्रु तथा ढुवानी क्षेत्रले आधुनिक, सुरक्षित र छिटो यातायात सेवाको प्रत्यक्ष लाभ लिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।