आदिवासी महिलाले उत्पादन गरेको परम्परागत तोङ्बा नष्ट गरिएको घटनाप्रति नेफिनको कडा आपत्ति

काठमाडौं । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ (नेफिन) ले काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं. ३ मा आदिवासी जनजाति ल्होमी शिङ्सा÷भोटे समुदायका आमादिदीबहिनीहरूले परम्परागत ज्ञान, सीप र संस्कृतिमा आधारित रूपमा उत्पादन गर्दै आएको तोङ्बा प्रहरीले जबरजस्ती नष्ट गरेको घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ ।

नेफिनले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा फागुन १५ गते प्रहरी प्रशासनले छापामार शैलीमा नियन्त्रणमा लिएर ५ हजार झोलाभन्दा बढी तयारी अवस्थामा रहेको तोङ्बा नष्ट गर्नु अमानवीय, गैरन्यायिक र दमनकारी कार्य भएको ठहर गरेको छ । यस्तो कार्य आदिवासी जनजातिहरूको मौलिक संस्कृति, जीवनपद्धति र जीविकोपार्जनमाथिको सीधा हस्तक्षेप भएको नेफिनको आरोप छ ।

विज्ञप्तिमा कोदोको जाँड, रक्सी र तोङ्बा आदिवासी जनजातिहरूको परम्परागत खाद्यसंस्कृति मात्रै नभई जन्म, मृत्यु, विवाह तथा संस्कारसँग जोडिएको अनिवार्य सांस्कृतिक सामग्री भएको उल्लेख गरिएको छ । हजारौँ वर्षदेखि प्रयोग हुँदै आएको यस ज्ञान र सीपलाई निषेधित वस्तुका रूपमा एकतर्फी निर्णय गर्नु विभेदकारी नीति भएको नेफिनको भनाइ छ ।

नेफिनले विदेशी रक्सी, वाइन र बियरलाई कानुनी मान्यता दिँदै स्वदेशी आदिवासी उत्पादनमाथि प्रतिबन्ध लगाउनु सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक अन्याय भएको भन्दै कडा विरोध जनाएको छ । यसले ग्रामीण अर्थतन्त्र र आदिवासी समुदायको जीविकोपार्जनमा गम्भीर असर पार्ने महासंघको निष्कर्ष छ ।

महासंघले घटनामा संलग्न प्रहरी प्रशासनबाट तत्काल माफी माग्न, बलपूर्वक नष्ट गरिएको तोङ्बाको पूर्ण क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन तथा भविष्यमा यस्ता दमनकारी कार्य नदोहर्याउन सरकारसँग जोडदार माग गरेको छ ।