इरानसँग सहमतिनजिक पुगेको अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको दाबी

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको सम्भावित समझदारी अन्तिम चरणतर्फ पुगेको संकेत दिएका छन् । उनले वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको उल्लेख गर्दै रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त संवेदनशील मानिने होर्मुज जलमार्ग खुला रहने वातावरण बन्न सक्ने बताएका हुन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार ट्रम्पले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै इरानसँगको सम्झौता “धेरै हदसम्म तय भइसकेको” दाबी गरेका छन् । उनले होर्मुज जलमार्ग खुला रहनु विश्व अर्थतन्त्र र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका लागि सकारात्मक हुने बताएका छन् ।

होर्मुज जलमार्ग विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्गमध्ये एक मानिन्छ । मध्यपूर्वबाट निर्यात हुने ठूलो परिमाणको कच्चा तेल यही समुद्री मार्ग हुँदै विश्व बजारमा पुग्ने भएकाले यस क्षेत्रमा हुने तनावले विश्व ऊर्जा बजारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गरेको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा इरान र अमेरिकाबीचको तनावका कारण यो क्षेत्र पटक–पटक अन्तर्राष्ट्रिय चासोको केन्द्र बनेको थियो ।

ट्रम्पले सम्भावित समझौताका विषयमा विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरेका छैनन् । तर अमेरिकी प्रशासनभित्र इरानको आणविक कार्यक्रम, क्षेत्रीय सुरक्षा, समुद्री मार्गको सुरक्षा तथा आर्थिक प्रतिबन्धसम्बन्धी विषयमा गहन छलफल भइरहेको जनाइएको छ ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूले ट्रम्प प्रशासनले प्रत्यक्ष द्वन्द्वको बाटोभन्दा कूटनीतिक समाधानलाई प्राथमिकता दिन खोजेको संकेत देखिएको बताएका छन् । विशेषगरी मध्यपूर्वमा बढ्दो अस्थिरता, तेल आपूर्तिमा देखिएको जोखिम र अन्तर्राष्ट्रिय दबाबका कारण वाशिङ्टन र तेहरानबीच नयाँ समझदारीको सम्भावना बढेको आँकलन गरिएको छ ।

यदि सम्झौता सफल भएमा यसले केवल अमेरिका–इरान सम्बन्धमा मात्रै होइन, समग्र मध्यपूर्व क्षेत्रको सुरक्षा अवस्था र विश्व ऊर्जा बजारमा समेत महत्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।