शीर्षकलाई लिएर ‘लुसिफर राइजिङ’ विवाद सिर्जना भएको अनुमान

काठमाडौं । थापागाउँस्थित एक थिएटर नेपालमा मञ्चन भइरहेको नाटक ‘लुसिफर राइजिङ’ आइतबार अचानक रोकियो । नाटक निर्माण संस्था मझुवा बगरले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै राजनीतिक दबाब र धम्कीका कारण शो स्थगित गर्नुपरेको जनाएको हो ।

संस्थाले जारी गरेको सूचनामा ‘अज्ञात राजनीतिक व्यक्ति, समूह तथा प्रवृत्तिबाट आएको दबाब’का कारण नाटक निरन्तर मञ्चन गर्न असहज भएको उल्लेख गरिएको छ । साथै, नाटक हेर्न आउने दर्शकमा परेको असुविधाप्रति क्षमायाचना पनि गरिएको छ ।

‘लुसिफर’ शब्दकै कारण विवाद ?
नाटक रोकिएको विषयमा आधिकारिक रूपमा कसैको नाम सार्वजनिक गरिएको छैन । तर, पछिल्लो समय ‘लुसिफर’ शब्दलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहका आलोचकहरूले व्यंग्यात्मक रूपमा प्रयोग गर्दै आएका कारण यही शीर्षकलाई लिएर विवाद सिर्जना भएको अनुमान गरिएको छ ।

कलाक्षेत्रका धेरै व्यक्तिहरूले यसलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको हस्तक्षेपका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । सामाजिक सञ्जालमा कलाकार र नाट्यकर्मीहरूले खुलेर असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका छन् ।

कलाकारहरूको आपत्ति
वरिष्ठ नाट्यकर्मी अनुप बरालले घटनाप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत कला र सिर्जनामाथि राजनीतिक प्रभाव अस्वीकार्य भएको बताएका छन् । उनका अनुसार कला समाज र सत्तालाई प्रश्न गर्ने माध्यम भएकाले त्यसलाई दबाउने प्रयास लोकतान्त्रिक मूल्यविरुद्धको कदम हो ।

उनको धारणा नाट्यकर्मी दिया मास्केले पनि सामाजिक सञ्जालमा साझा गरेकी छन् ।

यस्तै, अर्का नाट्यकर्मी राज शाहले नेपाली रंगमञ्च कुनै दबाब वा धम्कीमा नझुक्ने बताएका छन् । उनले विगतमा पञ्चायतकालमा नाटकमाथि हुने सेन्सर र दमनका घटना सम्झिँदै अहिले पनि कलाकारले उस्तै दबाब भोग्नुपरेको टिप्पणी गरेका छन् ।

धम्कीबारे थिएटर सञ्चालकको भनाइ
सौजन सेनेहाङले भने नाटक किन रोकियो भन्नेबारे आफूलाई पूर्ण जानकारी नभएको बताएका छन् । उनका अनुसार आइतबार बिहान निर्देशक सहलेसलाई अज्ञात नम्बरबाट धम्कीपूर्ण फोन आएको र त्यसपछि कलाकारहरूसँग छलफल गरी मञ्चन रोक्ने निर्णय गरिएको हो ।

उनले ‘लुसिफर’ शब्दकै विषयलाई लिएर सुरुदेखि नै केही व्यक्तिहरूले असन्तुष्टि जनाउँदै आएको पनि बताए । यद्यपि धम्की सरकारी पक्षबाट आएको हो वा अन्य कुनै समूहबाट, त्यो स्पष्ट नभइसकेको उनको भनाइ छ ।

के हो ‘लुसिफर राइजिङ’ ?
‘लुसिफर राइजिङ’ शक्तिशाली व्यक्तिहरूको गतिविधि र त्यसले समाजमा पार्ने प्रभावमाथि आधारित नाटक हो । निर्देशक सहलेसद्वारा लिखित तथा निर्देशित यो नाटक जेठ १ गतेदेखि मञ्चन भइरहेको थियो ।

नाटकले भदौ २३ को ‘जेनजी आन्दोलन’को पृष्ठभूमिमा एउटा सुकुम्बासी बस्तीमा महिलामाथि भएका घटनालाई केन्द्रमा राखेको छ । कथामा शक्ति, भय, राक्षसी प्रवृत्ति र मानिसभित्रको अन्तरद्वन्द्वलाई प्रस्तुत गरिएको छ ।

नाटकमा अनोज पाण्डे, बुद्धिराम चौधरी, मिलनबहादुर खड्का, सुब्रतराज सिलवाललगायत कलाकारको अभिनय रहेको थियो । यो नाटक जेठ २० गतेसम्म मञ्चन गर्ने तयारी थियो ।