वायु प्रदूषण खतरनाक स्तरमा, स्वास्थ्य मन्त्रालयले घरबाहिर ननिस्कन आग्रह

काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकासहित देशका प्रमुख शहरहरूमा पछिल्लो समय वायु प्रदूषण उच्च स्तरमा पुगेपछि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले नागरिकलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ ।

मन्त्रालयले वायुमा हानिकारक कणको मात्रा अत्यधिक बढेकाले अत्यावश्यक कामबाहेक घरबाहिर ननिस्कन सुझाव दिएको हो । प्रदूषणले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्ने भन्दै विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. प्रकाश बुढाथोकीका अनुसार काठमाडौं, पोखरा, विराटनगर लगायत तराईका विभिन्न क्षेत्रको हावामा सूक्ष्म कण ‘पार्टिकुलेट म्याटर (पिएम २.५)’ को मात्रा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ । उनका अनुसार यी सूक्ष्म कण श्वासप्रश्वास तथा छालामार्फत शरीरभित्र प्रवेश गरी स्वास्थ्यमा गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छन् ।

मन्त्रालयका अनुसार प्रदूषणका कारण ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला, पाँच वर्षमुनिका बालबालिका तथा दीर्घरोगीहरू बढी जोखिममा छन् । यस्ता व्यक्तिहरूले विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने बताइएको छ ।

प्रवक्ता बुढाथोकीले वायु प्रदूषणले सामान्य आँखा पोल्ने, दुख्ने तथा दृष्टिमा समस्या ल्याउने मात्र नभई मुटु, मिर्गौला र श्वासप्रश्वाससम्बन्धी गम्भीर रोगका साथै क्यान्सरसमेत हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

प्रदूषणबाट बच्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले विशेषगरी बिहान र साँझको समयमा घरबाहिर ननिस्कन सुझाव दिएको छ । यी समयमा वायुमण्डलको तल्लो तहमा प्रदूषणयुक्त कणहरू बढी जम्ने भएकाले मर्निङ वाक वा इभिनिङ वाक नगर्न आग्रह गरिएको हो ।

यदि बाहिर निस्कनै पर्ने अवस्था आएमा अनिवार्य रूपमा मास्क प्रयोग गर्न, आँखा जोगाउन चस्मा लगाउन तथा शरीर पूरै ढाकिने कपडा र टोपी प्रयोग गर्न मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ ।

वायु प्रदूषण न्यूनीकरणका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालयले उद्योग, भौतिक पूर्वाधार, कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयसँग समन्वय गर्दै काम गरिरहेको जनाएको छ । सवारीसाधनबाट निस्कने धुवाँ, उद्योग–कलकारखानाको प्रदूषण, कृषिमा विषादीको प्रयोग, जथाभावी फोहोर तथा प्लास्टिक जलाउने कार्य र वन डढेलो नियन्त्रण नभएसम्म समस्या समाधान हुन नसक्ने मन्त्रालयको भनाइ छ ।

तत्कालका लागि भने नागरिकले आफ्नै स्वास्थ्य सुरक्षामा ध्यान दिँदै प्रदूषणको प्रत्यक्ष असरबाट बच्न सावधानी अपनाउनु आवश्यक रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।