युद्धको विभीषिकाबाट संसदसम्म: काठमाडौं–१ मा कृत्तु भण्डारीको उदय

काठमाडौं । विश्व राजनीतिमा अकल्पनीय संकट सुरु भएको दिनदेखि नै रुस–युक्रेन युद्धले मानव सभ्यतालाई गहिरो चोट पुर्‍यायो । लाखौँले ज्यान गुमाए, करोडौँ विस्थापित भए । सात समुद्र पारिको नेपाल पनि यो आगोबाट अछुतो रहन सकेन । अभाव र बाध्यताले रुसी सेनामा भर्ती हुन पुगेका हजारौँ नेपाली युवा र तिनका परिवारका लागि त्यही अन्धकारमा आशाको उज्यालो बनेर एउटा नाम अगाडि आयो— कृत्तु भण्डारी (मेनुका) ।

सामाजिक अभियन्ताको रूपमा पहिचान बनाइसकेकी कृत्तु भण्डारी अहिले काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नं. १ बाट संसदीय चुनावी मैदानमा उत्रिएकी छन् । उनको उम्मेदवारी केवल राजनीतिक प्रतिस्पर्धा मात्र नभई, युद्धपीडित नेपालीहरूको न्यायको आवाज संसदसम्म पुर्‍याउने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ ।

मानव सेवा र न्यायको संघर्ष
रुस–युक्रेन युद्धमा १५ हजारभन्दा बढी नेपाली संलग्न भएको र कम्तीमा ५८ जनाको मृत्यु पुष्टि भइसकेको पीडादायी अवस्थामा राज्य संयन्त्र प्रायः मौन रहँदा, कृत्तु भण्डारी अग्रपंक्तिमा उभिइन् । उनकै नेतृत्वमा ‘सेभ नेपलिज लाइफ इन रसियन आर्मी’ अभियान सञ्चालन भयो, जसले पीडित परिवारलाई संगठित गर्दै सरकार र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमाथि दबाब सिर्जना गर्‍यो ।

मानव तस्करीविरुद्धको लडाइँमा उनले देखाएको साहस उल्लेखनीय मानिन्छ । युएई हुँदै रुस पठाउने गिरोहविरुद्ध कानुनी कारबाही अघि बढाउन उनले ज्यान जोखिममा राखेर प्रमाण संकलनदेखि पीडितको बयानसम्म जुटाइन् । इतिहासमा सम्झनलायक यो प्रयासले धेरै युवालाई थप पीडामा पर्नबाट जोगाएको समर्थकहरूको दाबी छ ।

पीडितको आवाज र कूटनीतिक पहल
युद्धमा बेपत्ता भएका ३०० भन्दा बढी नेपालीको खोजी र मृतकका परिवारलाई न्याय दिलाउन उनले सडकदेखि सदनसम्म आवाज उठाइन् । राज्यले उपेक्षा गरेको बेला पीडित परिवारलाई संगठित गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय निकायसम्म कुरा पुर्‍याउन उनको भूमिका अविस्मरणीय रहेको बताइन्छ । यही कारण उनी धेरै परिवारका लागि केवल अभियन्ता होइन, भरोसाको प्रतीक बनेकी छन् ।

किन काठमाडौं–१ मा कृत्तुको चर्चा ?
काठमाडौं–१ लाई परम्परागत रूपमा नेपाली काँग्रेसको गढ मानिँदै आएको छ । तर यसपटक मतदाताहरू ‘पुरानो विरासत’ भन्दा ‘कामको मूल्याङ्कन’ गर्ने मुडमा देखिएका छन् । काँग्रेसभित्रको असन्तुष्टि र नयाँ विकल्पको खोजीले कृत्तु भण्डारीको पक्षमा माहौल बनेको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।

“हिजो भाषण धेरैले गरे, तर हाम्रा दाजुभाइ रुसको हिउँमा रगत बगाउँदा आँसु पुछिदिने कृत्तु मात्र थिइन्,” स्थानीय एक युवाले प्रतिक्रिया दिए ।

चुनावी एजेन्डाः मानवता र रोजगारी
मानव बेचबिखनविरुद्ध कडा कानुन निर्माण उनको प्रमुख चुनावी एजेन्डा हो । वैदेशिक रोजगारीका नाममा हुने आधुनिक दासता र तस्करी अन्त्य गर्न स्पष्ट र प्रभावकारी कानुनी संरचना आवश्यक रहेको उनको धारणा छ ।

त्यस्तै, विदेशमा रहेका नेपालीहरूको सुरक्षा, कूटनीतिक मर्यादाको रक्षा र आप्रवासी समस्याको दीर्घकालीन समाधान पनि उनका मुख्य प्रतिबद्धता हुन् । बाध्यताले युद्धमा जानुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्न स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्नु उनको अर्को प्राथमिकता हो ।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)को साथ र आफ्नै संघर्षको जगमा उभिएकी कृत्तु भण्डारी आज केवल उम्मेदवार मात्र होइनन्— संकटमा परेका हजारौँ नेपाली परिवारको आशा बनेकी छन् । काठमाडौं–१ का मतदाताले यसपटक ‘तारा’ चिन्हमार्फत परिवर्तनको सन्देश दिने अपेक्षा उनका समर्थकहरूले गरेका छन् ।